.png)
ارتفاعات کوهستانی سرد
ارتفاعات آلبلاغ، ترکان، تالاری، چشمه پولاد، گنجدان، حوض اماموردی، قرهطوقی، بیلباقلی، کلنگاه و لوشیبینی. بخشهایی از این نواحی پوشیده از جنگلهای ارس و زرشک هستند و زیستگاه مهم قوچ، میش و پلنگ به شمار میروند.
پارک ملی و منطقه حفاظتشده ساریگل در شمالشرقی اسفراین قرار دارد؛ منطقهای گسترده با ارتفاعات سرد، تپهماهورهای معتدل، دشتهای کمارتفاع، جنگلهای ارس و زیستگاههای ارزشمند جانوری و گیاهی.
ساریگل منطقهای است با زیستگاههای متنوع کوهستانی مرتفع و سرد، تپهماهورهای معتدل و سطح کم جلگهای که در مقایسه با نواحی کوهستانی، اقلیمی نسبتاً گرمتر دارد.
نواحی شمالی منطقه زمستانهای سردی دارند و در برخی ارتفاعات، حدود شش ماه از سال پوشیده از برف است. همین تفاوت اقلیمی باعث شده گونههای گیاهی مناطق گرم و سرد در فاصلهای نزدیک از یکدیگر دیده شوند.
ساریگل از سال ۱۳۵۲ تحت حفاظت قرار داشته و بخشی از آن در سال ۱۳۸۱ از منطقه حفاظتشده تفکیک و به پارک ملی ارتقا یافته است.
سابقه حفاظت رسمی این منطقه به دهه پنجاه خورشیدی بازمیگردد و در طول زمان، محدوده و عنوان حفاظتی آن تغییر کرده است.
منطقه با عنوان منطقه حفاظتشده شاهجهان، بر اساس تصویب سال ۱۳۵۲، رسماً تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت.
نام منطقه به ساریگل تغییر پیدا کرد و هویت طبیعی و حفاظتی آن با این عنوان شناخته شد.
محدوده امن منطقه حفاظتشده ارتقا یافت و پارک ملی ساریگل شکل گرفت. از آن زمان، ساریگل به دو بخش پارک ملی و منطقه حفاظتشده تقسیم شده است.
اختلاف ارتفاع بین پستترین نقطه در دشت جنوبی و مرتفعترین نقطه در کوهستانهای جنوب، حدود ۱۸۰۰ متر است. این اختلاف، اکوسیستمهای گوناگونی را در منطقه ایجاد کرده و به افزایش تنوع زیستی ساریگل انجامیده است.
ارتفاعات آلبلاغ، ترکان، تالاری، چشمه پولاد، گنجدان، حوض اماموردی، قرهطوقی، بیلباقلی، کلنگاه و لوشیبینی. بخشهایی از این نواحی پوشیده از جنگلهای ارس و زرشک هستند و زیستگاه مهم قوچ، میش و پلنگ به شمار میروند.
این ناحیه بیشترین سطح مراتع ساریگل را تشکیل میدهد و از زیستگاههای مهم قوچ و میش اوریال و پلنگ است. پوشش مرتعی آن، پیوندی میان کوهستان و دشت ایجاد میکند.
دامنه ایزی و ریشی بخش دشتی منطقه را تشکیل میدهند و حدود ۲۰۰۰ هکتار وسعت دارند. این قسمت نسبت به ارتفاعات، اقلیمی گرمتر و کمارتفاعتر دارد.
بخش زیادی از منطقه حفاظتشده ساریگل از رویشگاههای جنگلی مرتفع تشکیل شده و در زیر اشکوب آن، مراتع کوهستانی و ییلاقی قرار گرفتهاند.
پوشش گیاهی منطقه شامل گیاهان یکساله پهنبرگ، گرامینهها، گیاهان چندساله، بوتهای و بالشتی است. بیش از ۲۰۰ گونه گیاهی در ساریگل شناسایی شده که بخش عمده آنها را گونههای گلدار تشکیل میدهند.
ساریگل زیستگاه بزرگترین گربهسان ایران، یعنی پلنگ ایرانی است. ارتفاعات، تپهماهورها و مراتع منطقه، شرایط مناسبی برای زندگی قوچ و میش اوریال و گوشتخواران مختلف فراهم کردهاند.
پلنگ، گرگ، شغال، روباه، کفتار، سمور، رودک، زردپره، گربه وحشی و گربه پالاس.
قوچ و میش اوریال و دیگر گونههای زوجسم در زیستگاههای کوهستانی و مرتعی منطقه.
خارپشت ایرانی، گوشبلند، سه گونه خفاش و یازده گونه جونده در زیستگاههای مختلف.
ساریگل بهدلیل دارا بودن ارتفاعات، منابع آبی فراوان و تنوع گیاهی، یکی از زیستگاههای مهم پرندگان خراسان است. از میان پرندگان شناختهشده کشور، گونههای متعددی در این منطقه مشاهده میشوند که بخشی از آنها مهاجر یا مهاجر عبوری هستند.
پیغوی کوچک، سنقر سفید و خاکستری، عقاب پرپا، کرکس، بحری، بالابان، لیل، عقاب طلایی، هما، دلیجه، شاهبوف، مرغ حق جنوبی، کبک، تیهو، کوکر، قمری، هدهد، زنبورخوار، بادخورک، چکاوک و پرستو از جمله پرندگان منطقهاند.
پژوهشی که از بهار ۱۳۸۸ تا پاییز ۱۳۹۰ در پارک ملی ساریگل انجام شد، نمونههای متعددی از مارمولک، مار، لاکپشت و دوزیستان را بررسی و پس از مطالعه در زیستگاه خود رهاسازی کرد.
نتیجه این بررسی، شناسایی ۲۴ گونه از ۲۲ جنس و ۱۳ خانواده خزنده و دوزیست در پارک ملی ساریگل بود. این تنوع، اهمیت زیستگاههای آبی، درهها و مناطق سنگلاخی منطقه را نشان میدهد.
دامنه ایزی و درههای اطراف آن، بخشی از منطقه دشتی ساریگل را تشکیل میدهند. آبشار ایزی یکی از جلوههای طبیعی این بخش است و در کنار کوهستان، پوشش گیاهی و مسیرهای درهای، چهرهای متفاوت از منطقه را به نمایش میگذارد.
تصاویر منظره در این بخش با ابعاد کنترلشده استفاده شدهاند تا کیفیت محدود عکسها کمتر دیده شود و تمرکز صفحه روی روایت و محتوا باقی بماند.
.jpg)
منطقه ساریگل در محدوده ۵۷/۴۷ تا ۵۷/۷۶ طول شرقی و ۳۶/۵۵ تا ۳۷/۰۸ عرض شمالی قرار گرفته است. کمترین فاصله آن با اسفراین حدود ۸ کیلومتر و بیشترین فاصله حدود ۳۵ کیلومتر است. بجنورد با ۹۰ کیلومتر و سبزوار با ۱۰۵ کیلومتر در فاصلههای بعدی قرار دارند.