.png)
ارتفاعات کوهستانی سرد
ارتفاعات سرد و دره‌های کوهستانی، زیستگاه گونه‌هایی مانند قوچ و میش اوریال و پلنگ ایرانی‌اند.
ساریگل در شرق اسفراین، مجموعه‌ای از کوهستان، تپه‌ماهور، دشت و رویشگاه‌های بومی را در بر می‌گیرد. این زیستگاه مهم خراسان شمالی با دو عنوان «پارک ملی» و «منطقهٔ حفاظت‌شده» مدیریت می‌شود.
چهرهٔ ساریگل از کنار هم قرارگرفتن ارتفاعات سرد، تپه‌ماهورهای مرتعی و پهنه‌های کم‌ارتفاع‌تر شکل گرفته است. همین تفاوت زیستگاهی، پوشش گیاهی و جانوری متنوعی را در محدوده‌ای به‌هم‌پیوسته پدید آورده است.
ساریگل پیش از انقلاب با عنوان منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ شاه‌جهان شناخته می‌شد. در سال ۱۳۸۱ محدودهٔ امن آن به پارک ملی ارتقا یافت و امروز دو بخش پارک ملی و منطقهٔ حفاظت‌شده در کنار هم مدیریت می‌شوند.
ساریگل ابتدا با نام شاه‌جهان تحت حفاظت قرار گرفت؛ سپس بخشی از محدودهٔ امن آن به پارک ملی ارتقا یافت.
ساریگل با عنوان منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ شاه‌جهان رسماً تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت.
محدودهٔ امن به پارک ملی ارتقا یافت و پهنهٔ پیرامونی با عنوان منطقهٔ حفاظت‌شده باقی ماند.
تغییر ارتفاع و شکل زمین، سه چهرهٔ اصلی را در ساریگل کنار هم قرار داده است: کوهستان سرد، تپه‌ماهورهای معتدل و دشت جنوبیِ کم‌ارتفاع‌تر.
ارتفاعات سرد و دره‌های کوهستانی، زیستگاه گونه‌هایی مانند قوچ و میش اوریال و پلنگ ایرانی‌اند.
تپه‌ماهورها و مراتع، میان ارتفاعات و دشت قرار گرفته‌اند و بخشی از زیستگاه‌های چرندگان و شکارچیان منطقه را می‌سازند.
دشت جنوبی از ارتفاعات پایین‌تر است و نسبت به نواحی کوهستانی، آب‌وهوای گرم‌تری دارد.
پوشش گیاهی منطقه با تغییر ارتفاع دگرگون می‌شود؛ ارس در ارتفاعات، و بوته‌ها و گیاهان مرتعی در بخش‌های دیگر دیده می‌شوند.
در معرفی‌های ساریگل از گونه‌هایی مانند زرشک، زالزالک، کرکو، انجیر وحشی، گردو، باریجه، درمنه و گون نام برده شده است.
پلنگ ایرانی و قوچ‌ومیش اوریال از گونه‌های هدف حفاظتی ساریگل‌اند. دوربین‌های تله‌ای نیز حضور پلنگ را در ارتفاعات پارک ملی ثبت کرده‌اند؛ حفظ زیستگاه و آرامش حیات‌وحش برای ادامهٔ این حضور ضروری است.
پلنگ ایرانی و قوچ‌ومیش اوریال در معرفی انجمن یوزپلنگ ایرانی به‌عنوان گونه‌های هدف حفاظت ساریگل آمده‌اند.
پژوهشگران برای بررسی حضور و پراکنش پلنگ، از دوربین‌های تله‌ای در بخش‌های مختلف پارک استفاده کرده‌اند.
نزدیک‌شدن به جانوران، غذا دادن و ایجاد سروصدا می‌تواند آرامش زیستگاه را مختل کند.
انجمن یوزپلنگ ایرانی از سال ۱۳۸۴ برای شناخت جمعیت پلنگ در ساریگل پژوهش میدانی انجام داده است. بخشی از این کار با دوربین‌های تله‌ای و بررسی رابطهٔ پلنگ با طعمه‌های طبیعی انجام شده است.
ساریگل منطقه‌ای حفاظت‌شده است. پیش از رفتن، دربارهٔ مسیرهای مجاز و شرایط بازدید از ادارهٔ محیط زیست اسفراین راهنمایی بگیرید؛ زباله، آتش و ورود به زیستگاه حساس می‌تواند به طبیعت آسیب بزند.
آبشار ایزی از دیدنی‌های طبیعی شهرستان اسفراین و حوالی روستای ایزی است. آن را به‌عنوان مقصدی جداگانه در برنامهٔ سفر به اسفراین در نظر بگیرید؛ نزدیکی جغرافیایی به ساریگل به‌معنای قرارگرفتن در محدودهٔ پارک ملی نیست.
چشم‌اندازهای کوهستانی، پوشش گیاهی و مسیرهای طبیعی، چهره‌های گوناگون ساریگل را نشان می‌دهند.
.jpg)
ساریگل در شرق شهرستان اسفراین قرار دارد و نزدیک‌ترین بخش محدودهٔ آن حدود ۸ کیلومتر با شهر فاصله دارد. برای انتخاب مسیر، مرز پارک ملی و منطقهٔ حفاظت‌شده و ضوابط روز بازدید را از مراجع محلی بررسی کنید.