۰۱
طبقه نخست؛ جایگاه حیوانات
دالانهای بزرگ و پیشآمدگیهای شبیه آخور، احتمال کاربری اسطبل را تقویت میکند؛ فضایی برای نگهداری حیوانات باربر مانند قاطر یا اسب.
در دل گرمه دره، جایی میان رودخانه فصلی و دیواره عمودی کوه، غارهای دستکند هنامه روایت سکوت، پناه، زندگی و ماندگاریاند؛ روایتی که از کف دره آغاز میشود و به دل تاریخ میرسد.

غارهای هنامه در جبهه غربی کوه گرمه دره حفر شدهاند؛ در جایی که جنس رسوبی، ماسهسنگی و گراولی کوه امکان کندوکاو دستکند را فراهم کرده است. همین موقعیت، آنها را به پناهگاهی طبیعی در روزگار ناامنی تبدیل کرده بود.
۰۱
دالانهای بزرگ و پیشآمدگیهای شبیه آخور، احتمال کاربری اسطبل را تقویت میکند؛ فضایی برای نگهداری حیوانات باربر مانند قاطر یا اسب.
۰۲
اتاقهای کوچکتر، تودرتو و دودگرفته همراه با اجاقهای متعدد، نشانهای روشن از سکونت انسان در این بخش است.
۰۳
فضاهای نسبتاً بزرگتر و کمتر، بهاحتمال زیاد برای ذخیره آذوقه و لوازم ضروری استفاده میشدهاند.

این مجموعه، نه صرفاً یک اثر طبیعی، بلکه سندی از زیست انسان در شرایط ناامنی، کوچ، پناه و سازگاری با محیط است.
رسوبی، ماسهسنگی، بافت گراولی و خاکرس
سفالهای لعابدار سبز، زرد و فیروزهای، همراه با سفال نخودی نقشکنده
نام هنامه در گویش کرمانجی به «هانا می» نسبت داده شده است
نمونهای کمنظیر از معماری دستکند چندطبقه در خراسان شمالی
لایه ضخیم دوده بر سقف فضاها نشان میدهد که این غارها در دورهای نسبتاً طولانی، بارها و بارها مورد استفاده قرار گرفتهاند. شواهد سفالی نیز آن را به قرون میانی اسلامی، بهویژه سدههای ۴ تا ۶ هجری، نزدیک میکند.
در اینجا، سقف هر فضا کف طبقه بالاتر است؛ ویژگیای که هم از نظر معماری و هم از نظر روایت تاریخی، هنامه را به اثری ویژه و متمایز تبدیل کرده است.
هنامه جایی است که کوه، دیوار خانه شده و ارتفاع، بخشی از امنیت زندگی را به دوش کشیده است.
این اثر با شماره ۲۲۲۱۴ در فهرست آثار ملی ثبت شده و با مرمت، ساماندهی و ایجاد امکانات بازدید میتواند به مقصدی مهم برای گردشگری فرهنگی و تاریخی تبدیل شود.