.png)
قرن ششم تا هفتم هجری
آغاز ساخت بنا
بر اساس سفالینههای بهدستآمده از حیاط قلعه، تاریخ ساخت آن به قرنهای ششم و هفتم هجری نسبت داده شده است.
جایی که از دور شبیه کاروانسراست، اما با نزدیکتر شدن، نقشهای ششضلعی از قدرت، پایداری و دفاع در برابر مهاجمان آشکار میشود.
قلعه جلالالدین در پنج کیلومتری غرب گرمه، بر روی تپهای نسبتاً مرتفع و سنگی قرار گرفته است. اطراف بنا را دشتهای وسیع فراگرفته و شیب تند کوه، موقعیتی طبیعی و دفاعی برای آن ساخته است.
در نگاه اول فرم بنا یادآور یک کاروانسراست؛ اما هرچه به آن نزدیکتر میشویم، ضخامت دیوارها، برجهای بلند و جایگاه استقرار آن، چهره واقعی قلعه را نمایان میکند.
طرح کلی بنا ششضلعی است و در هر ضلع، برجی دایرهای قرار دارد. برجها تا ارتفاع ۱۵ متر ساخته شدهاند و دیوارهای خارجی با سنگهای صاف پوشانده شدهاند.
درون برجها خمرههای بزرگ برای نگهداری آذوقه قرار داشته است؛ جزئیاتی که نشان میدهد قلعه برای اقامت کوتاهمدت و مقاومت در شرایط اضطراری طراحی شده بود.
تاریخ قلعه از دل سفالینهها، روایتهای تاریخی و مرمتهای معاصر خوانده میشود. هر دوره، بخشی از هویت امروز آن را ساخته است.
بر اساس سفالینههای بهدستآمده از حیاط قلعه، تاریخ ساخت آن به قرنهای ششم و هفتم هجری نسبت داده شده است.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که قلعه به دستور سلطان جلالالدین خوارزمشاه و برای مقابله با سپاهیان مغول ساخته شده است.
ارزش تاریخی و معماری بنا با ثبت رسمی آن در فهرست آثار ملی ایران تثبیت شد.
عملیات مرمت از سال ۱۳۸۶ آغاز شد و پس از چهار سال، موزه مردمشناسی قلعه جلالالدین در سال ۱۳۹۰ بازگشایی شد.
موزه قلعه با هدف معرفی جلالالدین خوارزمشاه آغاز به کار کرد. در طبقه اول، وقایع تاریخی دوران مغول و زندگی جلالالدین با تابلوهایی به سبک پردهخوانی و نقالی روایت میشود.
این شیوه، تاریخ را از قالب متن خارج میکند و آن را به یک روایت تصویری و نمایشی تبدیل میسازد؛ روایتی درباره مقاومت، مهاجرت، شکست و بازگشت.
قلعه جلالالدین در پنج کیلومتری غرب شهرستان گرمه، در انتهای بلوار امام رضا (ع) قرار دارد. بنا در حد فاصل جاده گرمه به جاجرم و بر روی تپهای نسبتاً مرتفع و سنگی واقع شده است.