روستایی پلکانی و تاریخی در میان کوههای سربهفلککشیده بجنورد؛ جایی که چشمههای زلال، درختان کهنسال و معماری سنتی، تصویری ماندگار از پیوند انسان و طبیعت ساختهاند.
اسفیدان که با نام ایسبیان نیز شناخته میشود، از توابع بخش گرمخان شهرستان بجنورد است. خانههای پلکانی روستا بر دامنه کوه ساخته شدهاند و حیاط هر خانه، در بسیاری از قسمتها پشتبام خانه پایینتر است. این ساختار، چهرهای متفاوت و تماشایی به روستا بخشیده است.
بافت پلکانی و سنتی اسفیدان با استفاده از مصالح بومی مانند سنگ و چوب شکل گرفته است. مسجدهای سنتی، حمام عمومی قدیمی و آیینهایی مانند شبیخوانی و پخت شله در ایام تاسوعا و عاشورا، بخشی از فرهنگ اجتماعی و تاریخی مردم روستا هستند.
درختان کهنسال صندل یا سندل، از نمادهای طبیعی و هویتی اسفیدان به شمار میروند. طبق روایت معمرین، در گذشته حدود ۱۷ اصله از این درختان در روستا وجود داشته است و امروزه دو اصله از آنها باقی مانده است. قطر تنه هرکدام از این درختان به بیش از ۲٫۶۵ متر میرسد.
بنایی مذهبی و تاریخی با گنبدی کوتاه که از بناهای شناختهشده روستا به شمار میرود.
دیوارهای صخرهای در غرب روستا که بقایای دیوارهای سنگی و آثار سفالهای تاریخی در اطراف آن دیده میشود.
یکی از برجهای نگهبانی تاریخی اسفیدان که بر فراز ارتفاعات روستا قرار گرفته است.
برج سنگی تاریخی ساختهشده با سنگ و ساروج که بخشی از میراث دفاعی منطقه محسوب میشود.
غاری دستساز در دل کوه خزانه که در گذشته میتوانسته کاربرد پناهگاهی و استراتژیک داشته باشد.
درهها، صخرهها، چشمهها و باغهای سرسبز، چشماندازی منحصربهفرد برای طبیعتگردی ایجاد کردهاند.
باغداری و زراعت از فعالیتهای اصلی مردم اسفیدان است. گردوی اسفیدان به دلیل کیفیت بالا، از محصولات شناختهشده و مرغوب استان خراسان شمالی محسوب میشود.
پرورش ماهی قزلآلا، دامداری، زنبورداری و تولید صنایع دستی نیز در اقتصاد و فرهنگ روستا نقش مهمی دارند. فرش گلابریشم با طرح نائین و چادرشبدوزی از هنرهای ارزشمند زنان اسفیدان است.
.png)
